Kontrola wewnętrzna

Współpraca NIK z Europejskim Trybunałem Obrachunkowym - Najwyższa Izba Kontroli Bardzo ciekawa inicjatywa, niestety póki co mało szczegółów.  Być może dzięki temu kiedyś nadejdzie dzień , w którym zgodność z literą A2 X jakiegoś zarządzenia będzie miało mniejszą wagę w ocenie niż rezultat działania. Póki co droga do tego jest bardzo daleka i sama zmiana podejścia kontrolnego tego nie zmieni.

Ustawa o kontroli w administracji rządowej, która weszła w życie 1 stycznia 2012 ( Dz. U. z 2011 r. Nr 185, poz. 1092.) tylko połowicznie reguluje kształt kontroli instytucjonalnej w administracji rządowej. Chociaż obszar kontroli jednostek podległych i nadzorowanych został ukształtowany w sposób precyzyjny oraz, jak się można spodziewać, efektywny to relacje pomiędzy funkcjami audytu wewnętrznego a komórkami kontroli oceniającymi obszary wewnątrz jednostki zostały pozostawione rozstrzygnięciom indywidualnym, czyli na poziomie jednostek. Kontrola instytucjonalna, upodabniając się coraz bardziej do audytu wewnętrznego wymuszą podjęcie w najbliższym czasie decyzji systemowych co do kształtu funkcji kontrolnej oraz oceniającej na poziomie całej administracji. Celem artykułu jest analiza tych zagadnień oraz próba wypracowania możliwych rozwiązań.

Stało się. Prezydent podpisał Ustawę o kontroli w administracji rządowej. Środowiska audytorskie dość mocno krytykowały upubliczniony kilka miesięcy wcześniej projekt tejże. Czy był jednak ku temu racjonalny powód? Głównym zarzutem był sam fakt, iż kontrola instytucjonalna doczekała się swojej ustawy, na co audyt raczej nie ma szans. Jest to argument, z którym można się zgodzić, jednakże należy mieć na względzie, iż kontrola instytucjonalna nie miała od bodajże lat 80-tych regulacji ogólnej – w postaci rozporządzenia lub ustawy. Można oczywiście polemizować z samą potrzebą istnienia kontroli instytucjonalnej, szczególnie mając na względzie mechanizmy Kontroli Zarządczej, nie przewidujące takiej instytucji. Trudno jednak stwierdzić, czy osoby poddające krytyce opublikowany projekt zapoznały się z samą treścią aktu. Z analizy wynika wprost, iż ustawa reguluje de facto kontrolę zewnętrzną – „zasady i tryb przeprowadzania kontroli działalności organów administracji rządowej, urzędów je o...

W poprzednim wpisie było pozytywnie, aby jednak nie psuć prawdziwego obrazu KZ (który nie jest zbyt wesoły), teraz przykład wypaczania tej szczytnej idei. Myślę, że każdy audytor, główny księgowy i kontroler otrzymał od stycznia 2010 przynajmniej jedną ofertę szkolenia z Kontroli Zarządczej, wiele osób zapewne z tych ofert skorzystało. Jaka jest jakość tych szkoleń? Pisząc o jakości nie mam na myśli tego, że wykładowca mówi cicho, nie jest inspirujący bądź nie daje przykładów. Mam na myśli przypadek kiedy wykładowca nie ma pojęcia na czym KZ polega, ale mimo to przez kilka godzin wkłada „niewinnym” ludziom swoją „wizję” Kontroli Zarządczej. Za osoby najbardziej predystynowane do szkolenia z modeli kontroli wewnętrznej uważam audytorów wewnętrznych (przynajmniej jeżeli chodzi o administrację publiczną). Dlaczego tak jest? To proste – dobry audytor zna i rozumie COSO, COSO II już od kilku lat i widzi, że KZ jest polskim odzwierciedleniem modelu kontroli wewnętrznej. Z czym zaś kojarzy si...